De wereld is complex
Grote spanningsvelden verdelen mensen,
nodigen uit tot machtsmisbruik
en monden soms zelfs uit in oorlog
– steeds dichterbij huis.
We worden geconfronteerd met problemen
waarmee machthebbers geen raad weten,
waarover experts elkaar tegenspreken,
en waar we onszelf vaak machteloos bij voelen.
En er zijn ontwikkelingen die ons allen raken,
maar die niemand echt kan overzien:
klimaat, migratie, technologie…
Deze complexiteit is geen fout in het systeem.
Ze is evenmin onwenselijk.
Ze is onvermijdelijk. Want:
Ze is eigen aan de natuur,
aan de werkelijkheid,
aan het leven zelf:
complex, gelaagd, veranderlijk.
Feitelijk is deze complexiteit
een neutraal gegeven
– gewoon zoals het is.
Toch ervaren we deze complexiteit
vaak als een bedreiging,
waarop de meeste mensen slechts 2
– en allebei beperkte –
antwoorden lijken te hebben.
Het zijn reacties vanuit onmacht
dan wel onveilige macht.
Het zijn schijnoplossingen.
Onze twee reacties op complexiteit
1. De één schiet in de stress:
spanning, controle, overdrive.
Dat kan er uitzien als vechten:
“We moeten nú iets doen!”
Of als vluchten dan wel bevriezen:
we raken overweldigd,
verlammen, haken af.
Hoe dan ook, de ondertoon blijft:
onrust, spanning, druk.
De complexiteit trekt ons mee
en we raken onszelf onderweg kwijt.
2. De ander kiest voor wat het enige
alternatief lijkt te zijn voor stress:
de comfort zone.
We richten ons op het bekende,
het overzichtelijke, het veilige.
We trekken ons terug uit de wereld
in een schijnbaar veilige bubbel.
We beperken onze beweging,
vermijden dat wat verwarrend,
pijnlijk of te groot voelt.
We zeggen néé tegen complexiteit –
maar ook tegen ons potentieel.
Onvrede versus valse vrede
De stress-reactie is een
valse yang-reactie:
je hele systeem gaat volle bak ‘aan‘,
in standje overleven.
De ander een valse yin-reactie:
je zet jezelf juist ‘uit‘,
er dóóft iets in je,
ook hier stopt werkelijk leven.
De eerste reactie ís onvrede.
De ander voelt misschien als vrede
– maar is het niet.
De comfort zone is een valse vrede,
waarin we de wereld buiten houden
en onszelf kleiner maken dan we zijn.
In stress dragen we bij
aan de onvrede in de wereld,
door zelf onvredig rond te lopen.
In de comfort zone houden
we de onvrede in stand,
door ons eraan te onttrekken.
Gelukkig weet jij
dat er een alternatief is,
een derde spoor
tussen de uitersten van
valse yang en valse yin,
een gebalanceerde
Weg van het Midden:
De derde weg: I-kracht
Ware Vrede komt niet voort uit strijd.
Evenmin uit terugtrekking.
Ze ontstaat uit iets dat
krachtiger is, en stiller:
uit zogeheten I-kracht.
We spreken van de I-kracht
(in het Chinees: Yi), omdat voor deze
wijze van aanwezig zijn
geen westers woord bestaat.
De I-kracht is een staat van zijn
die alert is én ontspannen,
die je dichtbij jezelf brengt
én in verbinding met ‘de ander’
én in contact met het ‘grotere geheel’
Het activeren van de I-kracht
train je in eerste instantie
in een rustige oefensituatie,
zittend op een stoeltje,
met de ogen dicht.
Uiteindelijk kun je de I-kracht
echter ook stapje voor stapje
meenemen naar het ‘echte’ leven,
waar ze kan uitgroeien tot een
steeds robuustere veiligheidsbeleving
ongeacht de omstandigheden.
Geen kramp.
Geen cocon.
Maar een voelbare, lichamelijke rust
– waarmee je complexiteit kunt drágen.
Deze rust is geen eindpunt.
Ze is een vertrekpunt.
Van hieruit kun je
alert & afgestemd deelnemen
aan het leven
(gezonde yang),
ontspannen en dichtbij jezelf
(gezonde yin).
Vrede, niet als ideaal, maar
als ervaarbare realiteit.
Eerst in jou.
Daarna om je heen.
Dat is wat we jou gunnen,
en waar we graag aan bijdragen –
om te beginnen vandaag,
door jou te herinneren
aan deze wezenlijke waarheid:
De wereld hoeft voor jou
niet minder complex te worden,
om meer vrede te kunnen ervaren.
